"Балқаш қаласының орталықтандырылған кітапхана жүйесі"
коммуналдық мемлекеттік мекемесі

Коммунальное государственное учреждение
"Централизованная библиотечная система города Балхаш"

Біздің сайтқа қош келдіңіз. Өзіңізге керекті сұрақтардың жауабын табуда осы сайттағы мәліметтердің көмегі тиеді деп үміттенеміз.

Аңдатпа

Мұрағат

Опрос

Интернетте қанша уақыт өткізесіз?

Білгенге маржан


Ақ орда


Ақ Орда жауынгерінің дулыгасы. Орталық мұражай экспонаты

Қазақ хандығының негізін қалаған Ақ Орда ХІІІ ғасырда пайда болған. Ол XV ғасырдың 20-шы жылдарына дейін өмір сүрген.
Мемлекеттің негізін салған Жошы ханның үлкен ұлы Орда Ежен еді. Оның ұрпақтары мемлекет күйрегенге дейін билік жүргізген.
Ақ Ордада Орда Ежен (1226 – 1247/1250), Күн Қыран (1250/1251 – 1280), Қоныша (1289 – 1301), Баян (1301–1309), Сасы Бұқа (1309–1315),  Сасы Бұқаның ұлы Ерзен (1315 – 1320), т.б. хандар билік құрған.
Ақ Орда аумағының құрамына Жетісудан басқа қазіргі Қазақстанның барлық аймағы кірді. XIII ғасырда оның орталығы Шығыс Қазақстандағы Ертіс өзені маңында болса, кейін ол оңтүстікке, Сырдария өзенінің бойында орналасқан Сығанақ қаласына көшірілді.
Алғашында Ақ Орда Алтын Орданың бір бөлігі болып есептелген. Уақыт өте Орда Еженнің кейбір ұрпақтары өз бетінше жеке өмір сүру үшін Алтын Орда билеушілерімен соғыс жүргізді.
Билік үшін күресте Алтын Орда әлсіреді. Бұл кезде, XIV ғасырдың екінші жартысында, Ақ Орда тәуелсіздікке қол жеткізді. Бірақ осыған дейін де Ақ Орда билеушілерінің кейбірі тәуелсіз хандар ретінде өздерінің теңгелерін соға бастаған.
XIV - XV ғасырларда Ақ Ордада өмір сүрген түркі және түркі тілдес моңғол тайпалары (арғындар, наймандар, қоңыраттар, қыпшақтар, керейлер, үйсіндер және т.б.) қазақ халқының негізін қалаған.
Ақ Орда іс жүзінде қазақтың алғашқы мемлекеті болып табылады.

Дереккөзі: «Сен  білесің бе?» энциклопедиясы / Құраст.: Қ.Ж. Райымбеков, Қ.Т. Байғабылов. – Алматы: Аруна, 2011. - 19 бет.

Рейтинг@Mail.ru

Яндекс.Метрика